I. Üç Fatura Türü İçin Vergi Uyumluluk Gereksinimleri, Oran Belirleme Standartları ve Uygun Faturalama Kuralları
(1)Yurtiçi Taşımacılık (Kamyon Taşımacılığı) Faturası (%9 Özel KDV Faturası)
1. Hukuki DayanakDevlet Vergi İdaresi Duyurusu No. 99 [2015]; Caishui [2016] No. 36 – Ulaşım Hizmetleri Vergi Kategorisi.
2. İhraç Eden Kuruluş An gerçek nakliye şirketiKarayolu Taşımacılığı İşletme İzin Belgesine sahip olmak. Nakliye acenteleri doğrudan %9'luk nakliye faturası düzenleyemez. Eğer acente sadece sizin adınıza ücret topluyorsa, faturayı doğrudan firmanıza nakliye şirketi düzenlemelidir.
3. Vergi Oranı StandardıGenel vergi mükellefleri:%9 KDV'li Özel FaturaKüçük ölçekli vergi mükellefleri: %3 olan vergi oranı, 31 Aralık 2027'ye kadar %1'e düşürüldü.Vergiden muaf olarak ihraç edilmesi kesinlikle yasaktır..
4. Zorunlu Fatura Açıklamaları (Rutin Olarak Kontrol Edilir)Açıklama kutusunda şunlar açıkça belirtilmelidir:kalkış yeri, varış yeri, plaka numarası ve malların açıklamasıÇok fazla bilgi olması durumunda, ayrı bir liste eklenebilir;Faturada herhangi bir kalemin eksik olması, faturanın mevzuata uygun olmamasına neden olur.– İhracat vergi iadesi başvurusu için geçerli değildir, kurumlar vergisi indirimine konu olamaz ve giriş KDV'si mahsup edilemez.
5. Vergi Sınıflandırma KoduUlaşım Hizmetleri – Kara Ulaşım Hizmetleri
(2)Gümrük Beyanname Ücreti Faturası (%6 Özel KDV Faturası)
1. Hukuki Dayanakİş Destek Hizmetleri – Aracılık ve Acentelik Hizmetleri (Maliye Bakanlığı ve SAT'ın 10 No'lu [2026] Duyurusu kapsamındaki uluslararası yük taşımacılığı vergi muafiyeti kapsamına girmeyen hizmetler)
2. İhraç Eden KuruluşLisanslı bir gümrük komisyoncusu. Eğer nakliye firması gümrük beyannamesi ücretlerini komisyoncu adına tahsil ediyorsa, komisyoncunun ayrıntılı bir fatura düzenlemesi gerekir.
3. Vergi Oranı StandardıGenel vergi mükellefleri:%6 özel KDV faturasıKüçük ölçekli vergi mükellefleri: %3 vergi oranı,31 Aralık 2027'ye kadar %1'e düşürüldü.. Vergiden muafiyetli ihraç yasaktır..
4. Faturalama GerekliliğiAyrı olarak düzenlenmelidir;bir araya getirilemezLiman ücretleri veya nakliye ücretleri ile birlikte.
5. Vergi Sınıflandırma Koduİşletme Destek Hizmetleri – Gümrük Aracılık Hizmetleri. Vergi dairesiyle eşleştirmeyi kolaylaştırmak için ilgili gümrük beyanname numarasının açıklamalar kısmına yazılması önerilir.
(3)Liman Ücretleri Faturaları (Depo/Yükleme/Dokümantasyon/THC, vb.)
1. Hukuki DayanakLojistik Destek Hizmetleri – Liman ve Rıhtım Hizmetleri. Bunlar yurt içi limanlarda gerçekleşir ve doğası gereği sınır ötesi vergi muafiyeti kapsamına girmeyen hizmetlerdir.
2. Oran Belirleme (Kritik – Duruma Göre Farklılaştırma)
Liman ücretleri her zaman vergiden muaf değildir; hizmetin niteliğine bağlıdır.
| Senaryo | Vergi Oranı | Açıklama |
|---|---|---|
| Liman ücretleriuluslararası taşımacılıkla doğrudan ilgili(Örneğin, yükleme ücretleri, terminal elleçleme ücretleri, uluslararası nakliye hizmet zincirindeki temel bağlantılar) | Vergi muafiyetine hak kazandı. | Caishui [2016] No. 36 uyarınca muafiyet koşullarını karşılamalıdır. |
| Liman ücretleriithal mallarveya içingenel liman hizmetleri(Örneğin, depolama, belge ücretleri, THC, vb.) | %6 oranında vergilendirilebilir | Uluslararası nakliye ve lojistik muafiyet kapsamına girmez. |
Temel KriterLiman ücretlerinin “müşteri için taşıma, yükleme/boşaltma, depolama ve geminin limana giriş/çıkış işlemleri, kılavuzluk, yanaşma ve ilgili prosedürel faaliyetler” kapsamına girip girmediği. Bu kapsamda yer alıyorsa ve muafiyet koşullarını karşılıyorsa, vergiden muaf normal bir fatura düzenlenebilir; aksi takdirde, %6 oranında özel KDV'li bir fatura düzenlenmelidir.
3. İhraç Eden KuruluşBu belge, nakliye firması veya liman işletmecisi tarafından düzenlenebilir, ancak liman ücretlerinin ayrıntıları ayrı ayrı belirtilmelidir.
4. Faturalama GereksinimleriAçıklama, "hizmet ücretleri" gibi belirsiz bir şekilde ifade edilmemelidir; şu şekilde ayrıntılı olarak belirtilmelidir: liman ücretleri, terminal elleçleme ücretleri, kaldırma ücretleri, depolama ücretleri, belge ücretleri. Ek olarak bir belge ekleyin.detaylı döküm listesiGümrük beyannamesi parti numarasına karşılık gelen, beyanname numarasını ve kalkış limanını belirten belge.
5. Vergi Sınıflandırma KoduLojistik Destek Hizmetleri – Liman ve Rıhtım Hizmetleri.
6. Özel Durum – Muafiyetten FeragatUluslararası nakliye hizmetleri sağlayan işletmelervergi muafiyetinden vazgeçebilirMuafiyet durumunda, genel vergi mükellefleri %6 oranında özel KDV faturası düzenleyebilirler. Giriş KDV'si indirimi arayan bazı ihracat işletmeleri, nakliyeciden muafiyetten feragat etmesini ve özel fatura düzenlemesini talep edebilirler.
(4)Doğru Vergi Oranı Düzenlemesi İçin Hızlı Üç Adımlı Kendi Kendini Kontrol Etme
1. Hizmetin Yerini ve Niteliğini Ayırt Edin:
- Sadece uluslararası deniz/hava kargo rezervasyon acenteliği hizmetleri (yurt içi limandan yurt dışı limana) "Uluslararası Kargo Taşımacılığı Hizmetleri" kapsamında vergiden muaf sıradan faturalar düzenleyebilir.
- Fabrikadan yurt içi limana yapılan nakliye ve gümrük beyannamesi, vergilendirilebilir yurt içi hizmetlerdir; mutlaka vergi oranına tabidirler ve muafiyet hakkı bulunmaz.
- Liman ücretleri farklılaştırılmalıdır: uluslararası taşımacılıkla doğrudan bağlantılı olanlar muaf olabilir; genel liman hizmetleri %6 oranında vergilendirilir.
2. Vergi Sınıflandırma Kodlarını Doğrulayın (2026 Sonrası KDV Kanunu Düzenlemeleri):
1 Ocak 2026'dan itibaren, yeni KDV Kanunu uyarınca, eski "Modern Hizmetler" ve "Yaşam Hizmetleri" kategorileri "Üretim ve Yaşam Hizmetleri" ana kategorisi altında birleştirilmiştir.
- Kamyon taşımacılığıUlaşım Hizmetleri – Kara Ulaşım Hizmetleri = %9.
- Gümrük Beyannamesi: İş Destek Hizmetleri – Gümrük Aracılık Hizmetleri = %6 (eskiden Modern Hizmetler altındaydı, şimdi Üretim ve Yaşam Hizmetleri altında).
- Liman ÜcretleriLojistik Destek Hizmetleri – Liman ve Rıhtım Hizmetleri = %6 (eskiden Modern Hizmetler altındaydı, şimdi Üretim ve Yaşam Döngüsü Hizmetleri altında).
- Sadece uluslararası rezervasyon acentesi ücretleriUluslararası Yük Taşımacılığı Hizmetleri = vergiden muaf.
3. İhraççı İşletme Yeterliliğini Ayırt Etme:Nakliye acenteleri yalnızca uluslararası rezervasyon hizmetleri için muafiyet talep edebilir. Taşımacılık operasyon yeterliliğine sahip olmayan acenteler %9'luk taşıma faturası düzenleyemez. Gümrük beyannamesi ve liman yan hizmetleri, vergilendirilebilir veya muaf statüsünü belirlemek için yukarıdaki kurallara tabidir.
II. Sık Görülen KOBİ İhlali: Nakliye Firmasının Tüm Hizmetler İçin Tek Bir “Vergiden Muaf Hizmet Ücreti” Faturası Düzenlemesi – Tam Vergi Denetimi Sonuçları
(1)İhracat Vergisi İadelerine Doğrudan Etki (Birincil Denetim Hedefi)
1. Mevcut İndirim Reddi / Askıya AlmaUygunsuz dosyalama belgeleri, sistem düzeyinde indirim başvurularının engellenmesine neden olur; ilk kez indirim başvurusunda bulunan veya sıkı gözetim altında olan işletmelerin başvuruları, uygun faturalar temin edilene kadar askıya alınacaktır.
2. Ödenmiş İndirimlerin Geri AlınmasıVergi makamları geriye dönük inceleme yapabilir.3 yıla kadarAyrıca, daha önce verilen indirimlerin tamamının iadesini ve indirim tutarının hesaba geçtiği tarihten itibaren hesaplanan gecikme cezalarını (günlük %0,05) talep ediyoruz.
3. Not Düşürme ve Risk Listesine AlmaSık sık uyumsuz belgeler, ihracat teşviki kredi notunun düşmesine yol açarak, her sonraki başvuru için manuel doğrulama ve uzun inceleme süreçleri gerektirir. Ciddi vakalarda ihracat teşviki uygunluğu 6-12 ay süreyle askıya alınabilir.
(2)KDV Girişi ve Beyanname Verme Riskleri
1. Tam Giriş Geri Alımı + Ek KDV ve Ek Ücretler%6/%9 oranında vergilendirilen kalemleri kapsayan vergiden muaf bir fatura yanlışlıkla girdi kredisi olarak talep edilmişse, kredilendirilen tutarın tamamı geri alınmalı ve KDV, kentsel bakım ve inşaat vergisi, eğitim ek vergileri ve yerel eğitim ek vergileri iade edilmelidir.
2. Anormal Belge Olarak Belirlenen FaturaNakliye acentesinin aşağıdaki hususlarda suçlu bulunduğu tespit edilirseUsulsüz olarak talep edilen muafiyet veya hatalı düzenlenmiş faturalarVergiden muaf faturaların tamamı anormal olarak işaretlenecektir; şirketiniz girdi kredisi talep edemez veya bunları maliyet belgesi olarak kullanamaz.
3. İhlale Kolaylaştırmadan Kaynaklanan Müşterek SorumlulukVergiye tabi olan nakliye, gümrük beyannamesi veya liman ücretleri için vergiden muaf faturaları bilerek kabul etmeniz durumunda, vergi dairesi şirketinizin faturayı düzenleyenin KDV'den kaçınmasına zımnen izin verdiğini düşünebilir ve bu da her iki taraf için de eş zamanlı cezalara yol açabilir.
(3)Kurumlar Vergisi İndirimi Riskleri
Vergi muafiyetine ilişkin usulsüz faturalar, “Vergi Öncesi İndirim Kuponlarının Yönetimine İlişkin Tedbirler” uyarınca geçersizdir ve kurumlar vergisi için indirim konusu yapılamaz. İlgili giderler, ek kurumlar vergisi ve gecikme cezalarıyla birlikte vergilendirilebilir gelire geri eklenmelidir. Büyük düzeltmeler ayrı bir kurumlar vergisi denetimine yol açabilir.
(4)Ciddi Vakalar – Sahte Fatura Riski
Vergilendirilebilir geliri vergiden muaf gelirle karıştırarak önemli miktarda KDV'den tasarruf etmek, vergi kaçırma ve yanlış faturalama anlamına gelir. Daha büyük meblağlar için dosya vergi denetleme bürosuna devredilir ve işletme, mali işler müdürü ve yasal temsilciye idari cezalar uygulanır; ciddi vakalar ise cezai kovuşturmaya sevk edilebilir.
III. Resmi Vergi Otoritesi Açıklamaları (Temel Politika Özetleri)
1. Yurtiçi Vergilendirilebilir Hizmetleri Uluslararası Vergiden Muaf Hizmetlerden Ayırt Etme (Maliye Bakanlığı ve SAT Duyurusu No. 10 [2026])1 Ocak 2026 ile 31 Aralık 2027 tarihleri arasında, doğrudan veya dolaylı uluslararası nakliye acenteliği hizmetlerine KDV muafiyeti uygulanacaktır.Muafiyet yalnızca sınır ötesi rezervasyon acenteliği hizmetleriyle sınırlıdır.Yurtiçi kamyon taşımacılığı ve gümrük beyannamesi bu kapsamdan muaf DEĞİLDİR.Liman ücretleri, yalnızca uluslararası taşımacılıkla doğrudan ilgili olmaları durumunda muafiyet kapsamına girer.Ayrı olarak muhasebeleştirilmediği takdirde, gelirin tamamı vergi muafiyeti hakkını kaybeder.
2. İhracat İndirimi Belgelerinde Zorunlu Ayrıntılı Bilgilendirme (SAT İhracat İndirimi Yönetimi Duyurusu)Saklanan dosyalama belgeleri şunları içermelidir:kalem kalem, fiyat eşleştirmesi yapılmışNakliye, gümrük beyannamesi ve liman faturaları. Birleştirilmiş faturalar, fiyat uyuşmazlıkları veya eksik açıklamalar;geçerli destekleyici belge olarak kabul edilmemektedir..
3. Fatura Düzenlemesi Ekonomik İçerikle Uyumlu Olmalıdır (KDV Fatura Yönetimi Tedbirleri)Fatura açıklamaları ve vergi oranları, gerçek hizmet türüyle uyumlu olmalıdır. Yurtiçi vergilendirilebilir ücretleri gizlemek amacıyla genel bir "Uluslararası Nakliye Hizmeti Ücreti" düzenlenmesi yasaktır.“dört tutarlılık”– İş akışı, fon akışı, fatura akışı ve lojistik belgeleri – temel denetim standardıdır.
4. Taşıma Faturalarına İlişkin Zorunlu Açıklamalar (SAT Duyurusu No. 99 [2015])Kalkış yeri, varış yeri ve plaka numarası belirtilmeyen ulaşım hizmeti faturaları doğrudan uyumsuz sayılır; girdi indirimi yapılmaz, vergi öncesi indirim uygulanmaz ve iade belgesi olarak geçersizdir.
IV. İhracat İşletmeleri İçin Tam Uyumluluk Eylem Planı (Denetime Hazırlık Adımları)
Adım 1: İş Sözleşmelerini Bölün ve Faturalama Kuralları Üzerinde Önceden Anlaşın (Temel Nedeni Önleme)
1. Fabrikalar/yabancı müşterilerle lojistik anlaşmaları imzalarken,Ücretleri ayrı ayrı kalemlendirinYurtiçi kamyon taşımacılığı, gümrük beyannamesi, liman ücretleri, uluslararası deniz/hava taşımacılığı – her birinin birim fiyatı ve tutarı.
2. Sözleşmeye uyumluluk faturalama maddesi ekleyin:
- Yurtiçi kamyon taşımacılığı: Asıl taşıyıcı firma, taşıma açıklamalarının tamamını içeren %9 özel KDV faturası düzenler.
- Gümrük beyannamesi: Lisanslı gümrük müşaviri %6 oranında ayrı bir özel fatura düzenler.
- Liman ücretleri: %6 oranında ayrıntılı özel faturalar.
- Sadece uluslararası rezervasyon segmentinde vergiden muaf normal faturalar düzenlenebilir.
- Vergiden muaf toplu faturaları açıkça reddedin.
3. Ödemeleri şirket hesapları üzerinden ayrı ayrı gerçekleştirin: nakliye şirketine kamyon ücretini, gümrük komisyoncusuna beyanname ücretini ödeyin – karışık masrafları kapsayan tek bir ödemeden kaçının.
Adım 2: Alt Tedarikçilerle Ayrıntılı Faturalandırmayı Uygulayın
- 1. İşbirliği yapılan nakliye şirketleri: karayolu taşımacılığı yeterliliğini doğrulayın; eksiksiz açıklamalar içeren %9 oranında özel fatura talep edin;Niteliksiz taşıyıcılarla çalışmayın..
- 2. İşbirliği yapılan gümrük komisyoncuları: beyanname ücretlerini ayrı olarak hesaplayıp faturalandırın – %6 özel fatura;Bu tutar, nakliyecinin muafiyetli faturasına dahil edilmemelidir..
- 3. Liman/terminal ödemeleri: Her liman ücreti kalemi ayrı ayrı muhasebeleştirilmelidir;Hizmetin niteliğine göre muaf olan ve vergilendirilenleri belirleyin.Genel liman hizmetleri için %6 oranında özel fatura gereklidir; uluslararası taşımacılıkla doğrudan bağlantılı olan ve muafiyet koşullarını karşılayan hizmetler için ise vergiden muaf normal faturalar kabul edilir.
3. Adım: Rezervasyon ve İndirim Başvurusundan Önce Finansal Üç Kontrol İncelemesi
1. Vergi oranı doğrulamasıKamyon taşımacılığı = %9; Gümrük beyannamesi = %6; Liman ücretleri – niteliğine göre belirlenir; Uluslararası rezervasyon – vergiden muafiyet mümkündür.Nakliye ve gümrük beyannamelerinde vergiden muaf faturalar KESİNLİKLE kabul edilmemelidir..
2. Fatura içeriği doğrulama:
- Nakliye faturası: kalkış, varış yeri, araç tipi/plakası ve mal açıklaması bilgilerini içeren notlar.
- Gümrük/liman faturaları: net açıklama, ekli detaylı bilgi, beyanname numarasıyla birlikte notlar.
3. Dört akış eşleştirmeFatura tutarları, hizmet kalemleri, sözleşme, banka ekstreleri ve destekleyici belgeler (nakliye irsaliyesi, gümrük beyannamesi, liman makbuzları) birbirine uymalıdır. Tüm belgeleri saklayınız.10 yıl(1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere 5 yıldan 1 Ocak 2026'ya çıkarılmıştır).
4. Adım: Mevcut Uygunsuz Faturaların Düzeltilmesi (Geçmişe Yönelik Düzeltme)
- 1. Geçmişteki tüm "vergiden muaf tek hizmet bedeli" faturalarını inceleyin; bunları şu şekilde ayırın: uluslararası bölüm (muaf), nakliye (vergilendirilebilir %9), gümrük beyannamesi (vergilendirilebilir %6), liman ücretleri (duruma göre).
- 2. Aşağıdaki aşamalardaki nakliyeciler, taşıyıcılar ve aracılarla iletişime geçin:Orijinal muaf faturaların arka yüzüne (kırmızı damga) basın.ve doğru oranlara özel faturaları yeniden düzenleyin.
- 3. Daha önce talep edilen girdiler ve gider olarak kaydedilen muaf faturalar için girdi kredilerini geri alın ve kurumlar vergisine tabi geliri buna göre ayarlayın. Önceki KDV ve Kurumlar Vergisi beyannamelerini düzeltin, icra cezalarını azaltmak için vergileri ve gecikme cezalarını önceden ödeyin.
Adım 5: Denetim Hazırlığı İçin Belge Arşivleme
Her ihracat işlemi için ayrı bir dosya tutun; bu dosyada şunlar yer almalıdır: hizmet sözleşmesi, nakliye irsaliyesi, özel taşıma faturası, gümrük beyannamesi, beyanname ücreti özel faturası, liman ücreti dökümü + faturası, konşimento ve banka ödeme makbuzları. Vergilendirilebilir ve vergiden muaf faturaları ayrı ayrı düzenleyin. 10 yıl boyunca saklayın – vergi dairesi ziyareti sırasında eksiksiz olarak sunulmaya hazır olsun.
V. Kısa Özet – Vergiden Muaf ve Vergilendirilebilir Mallar Hakkında Genel Bilgiler
| Ücret Türü | Vergi Oranı | Temel Kriter |
|---|---|---|
| Uluslararası deniz/hava kargo rezervasyon acentesi ücreti | Muaf(2026.1.1–2027.12.31) | Yurtiçi liman → yurtdışı liman |
| Fabrika → Yurtiçi liman taşımacılığı | %9 özel fatura | Yurtiçi taşımacılık; istisna kesinlikle yasaktır. |
| Gümrük beyannamesi hizmet ücreti | %6 özel fatura | Yurt içi acentelik hizmeti; istisna kesinlikle yasaktır. |
| Liman ücretleri (yükleme, terminal elleçleme vb.) | Duruma bağlı | Uluslararası taşımacılıkla doğrudan ilgiliyse vergiden muaftır; genel liman hizmetleri ise %6 oranında vergilendirilir. |
| Denetim Kırmızı Çizgisi | 把拖车、报关打包开一张“免税国际货代服务费”发票 | En tipik ihlal |
VI. Önemli Politika Zaman Çizelgeleri
| Politika Maddesi | Geçerlilik Süresi | Yasal Dayanak |
|---|---|---|
| Uluslararası nakliye hizmeti muafiyeti | 1 Ocak 2026 – 31 Aralık 2027 | Maliye Bakanlığı ve SAT Duyurusu No. 10 [2026] |
| Küçük ölçekli vergi mükellefleri için %3 olan vergi oranı %1'e düşürüldü. | 31 Aralık 2027'ye kadar | Maliye Bakanlığı ve SAT Duyurusu No. 19 [2023] |
| İhracat indirimi başvuru belgesi saklama süresi | 1 Ocak 2026'dan itibaren 10 yıla göre ayarlanmıştır. | SAT Duyurusu No. 5 [2026] |
Özel NotUluslararası nakliye vergi muafiyeti şudur:kalıcı değil– Şu anda 31 Aralık 2027 tarihine kadar geçerlidir. İşletmeler, geçişle ilgili uyumluluk risklerinden kaçınmak için politika uzatmaları veya değişiklikleri ile ilgili sonraki duyuruları takip etmelidir.
Yayın tarihi: 09.07.2026