“Digital Dharma Circle”dan yeniden yayınlandı: Anlaşılması Gereken Tek Makale: ERP ile CRM, MRP, PLM, APS, MES, QMS, WMS, SRM Arasındaki İlişki.
Günümüzde, ister üretim, ister ticaret şirketleri, isterse proje bazlı işletmeler olsun, dijitalleşme ve bilişim teknolojileri konusu gündeme geldiğinde, tablo genellikle şöyle oluyor:
◦ Patron: "ERP sistemi uygulamalı mıyız?"
◦ Operasyon Müdürü: "Artık bir CRM'ye de ihtiyacımız yok mu?"
◦ Üretim Sorumlusu: “Peki ya MES? Ona sahip olmamak gelişmemişlik gibi görünüyor.”
◦ BT: “Aslında, APS, PLM, QMS, WMS, SRM… bunların hepsi oldukça önemli.”
Ardından toplantı odası 3 saniye boyunca sessizliğe bürünüyor.
Kimse bu soruyu sormaya cesaret edemiyor çünkü kimse açıkça açıklayamıyor: Bu sistemler arasındaki ilişki tam olarak nedir? Biri diğerinden daha mı gelişmiş? Daha fazlasına sahip olmak daha yetenekli olmak anlamına mı geliyor?
Bugünkü yazımda, satıcıların veya danışmanlık firmalarının tarafını tutmayacağım. Sadece gerçek iş operasyonları perspektifinden bakacağım ve bu sistemleri açıklığa kavuşturacağım:
● Ne yapıyorlar
● Hangi sorunları çözüyorlar?
● ERP ile ilişkileri
● Bunları ne zaman uygulamalı ve ne zaman uygulamamalı?
Sadece tek bir cümleyi hatırlayın:
ERP, diğer tüm sistemlerin zıttı değildir; merkezi sinir sisteminin kendisidir.
1. Öncelikle, en kafa karıştırıcı noktayı açıklığa kavuşturalım:
ERP(Kurumsal Kaynak Planlaması)Bu, belirli bir işlev değil; bir dizi operasyonel temeldir.
Birçok insan ERP'yi düşündüğünde ilk tepkisi şudur: finansal sistem, envanter yönetimi, faturalama ve muhasebe... Bu sadece %30 oranında doğrudur. Gerçekten olgun bir ERP esasen üç şeyle ilgilidir:
1. Veri standartlarının birleştirilmesi
2. İş süreçlerinin entegrasyonu
3. Operasyonel kuralların yerleştirilmesi
Başka bir deyişle:
ERP, belirli bir departmanın nasıl çalıştığını değil, işletmenin genel işleyişini yönetir.
Dolayısıyla, daha sonra duyacağınız sistemler—CRM, MRP, PLM, APS, MES, QMS, WMS, SRM—hiçbiri ERP'nin yerini almaz. Bunlar ya ERP'nin alt yetenekleridir ya da ERP'nin uzantılarıdır.
Şimdi bunları tek tek inceleyelim.
II. ERP ve CRM: Biri Para Kazanma Yöntemlerini, Diğeri Müşteri Güvencelerini Yönetir
Müşteri İlişkileri Yönetimi (CRM) ne işe yarar?
Basitçe söylemek gerekirse, CRM tek bir şey yapar: satışları sezgisel bir süreçten yönetilebilir, incelenebilir ve tekrarlanabilir bir sürece dönüştürür.
Odak noktası şunlardır:
• Müşterilerin nereden geldiği (potansiyel müşteri)
• Takip işlemini kim yapıyor (satış temsilcisi)?
• Takip süreci hangi aşamada?
• Anlaşmanın kaybedilme riski olup olmadığı
• Satış işlemi tamamlandıktan sonra ek satış yapmanın mümkün olup olmadığı
Peki ERP neyi yönetir?
ERP'nin önemsediği konular:
• Bu siparişin kabul edilip edilemeyeceği
• Maliyet nedir?
• Brüt karın net bir şekilde hesaplanıp hesaplanamayacağı
• Sevkiyat, faturalama ve ödeme tahsilatının kapalı bir döngü oluşturup oluşturmadığı
Şöyle anlayabilirsiniz: CRM ön cephedeki maliyetleri yönetir, ERP ise arka uçtaki desteği yönetir.
Anlaşmalar CRM'de kazanılır, ERP'de tamamlanır, sonuçlandırılır ve muhasebeleştirilir.
ERP olmadan, CRM'de birçok iyileştirme yapılmış olsa bile, finans, envanter ve teslimat karmaşık bir hal alacaktır. CRM olmadan, eksiksiz bir ERP sistemi olsa bile, ön cephe satışları tamamen manuel takibe ve sezgiye dayanacaktır.
Özetle: Satış odaklı işletmeler için olmazsa olmazdır.CRM + ERPBirlikte çalışmak, birini diğerine tercih etmemek.
III. ERP ve MRP: MRP Bağımsız Bir Sistem Değil, Bir Yetenektir
Bu, en yanlış anlaşılanıdır.
MRP tam olarak nedir?
MRP = Malzeme İhtiyaç Planlaması. Temel mantığı tek bir cümleden ibarettir:
Siparişlere ve stok durumuna göre neyi, ne kadar ve ne zaman satın almanız gerektiğini hesaplayın.
Dikkat edin, hesaplayın dedim.
ERP ile ilişkisi nedir?
Modern ERP sistemlerinde: MRP temelde ERP'nin çekirdek modüllerinden biridir. Başka bir deyişle: ERP'den gelen temel veriler (malzeme listesi, envanter, siparişler) olmadan MRP hesaplamaları doğru olamaz.
Bağımsız bir MRP sistemi satın alırsanız, muhtemelen şunlarla karşılaşırsınız:
• Verilerin manuel olarak içe aktarılması gerekiyor
• Sonuçlar manuel değerlendirme gerektirir
• Hesaplamadan sonra bile hâlâ içgüdülerinize güveniyorsunuz.
Birçok işletmenin sorunu MRP eksikliği değil, şunlardan kaynaklanmaktadır:
• Hatalı Malzeme Listesi
• Yanlış envanter
• Kaotik düzen değişiklikleri
Sonra da sistemin böyle olmasından dolayı suçlarlar. Eğer MRP hesaplamaları hatalıysa, vakaların %90'ında bu bir algoritma sorunu değil, temel bir veri sorunudur.
IV. ERP ve PLM: Biri Satışı Yönetir, Diğeri Tasarımı Yönetir
PLM ne işe yarar?
PLM = Ürün Yaşam Döngüsü Yönetimi. Şunlara odaklanır:
• Ürün yapısı (BOM)
• Çizimler, süreç belgeleri
• Sürüm değişiklikleri
• Teknik standartlar
Özetle, PLM, ürünün tasarımından son haline getirilmesine kadar olan süreci yönetir.
ERP'ye PLM ne zaman ihtiyaç duyar?
Standart dışı üretim yapıyorsanız, çok versiyonlu ürünleriniz varsa veya sık sık tasarım değişiklikleri yapıyorsanız, ERP sistemine entegre edilmiş malzeme listesi (BOM) yönetimi muhtemelen yetersiz kalacaktır.
Bu aşamada, teknik verileri önceden yönetmek için PLM'ye, üretim, tedarik ve maliyet işlemlerini ise arka planda ele almak için ERP'ye ihtiyacınız var, yani:
• PLM, tasarımda neyin kullanılacağına karar verir.
• ERP sistemi, neyin satın alınacağına, kullanılacağına ve ne kadar harcanacağına karar verir.
İki sistem entegre değilse, en olası sorun şudur: çizim V3'e göre yapılır, tedarik V2'ye göre satın alma yapar, maliyet V1'e göre hesaplanır ve ardından tüm şirket birlikte suçlanır.
V. ERP ve APS: Biri Yapılması Gerekip Gerekmediğini Hesaplar, Diğeri En Makul Şekilde Nasıl Planlanacağını Hesaplar
APS ne yapar?
APS = Gelişmiş Planlama ve Çizelgeleme. Çok özel ve zorlu bir senaryoyu çözüyor: çok fazla sipariş, sınırlı kaynaklar, sıkı teslim süreleri ve manuel çizelgelemenin yetersiz kalması.
APS, ekipman kapasitesi, süreç sırası, geçiş maliyetleri ve teslimat önceliğine odaklanmaktadır.
ERP sistemleri üretim planlamasını yönetemez mi?
Olabilir, ancak ERP daha çok genel planlamaya, APS ise daha çok detaylı zamanlamaya yöneliktir.
Bunu şöyle anlayabilirsiniz:
• ERP size şunları söyler: Bu ay ne kadar üretim yapmanız gerektiğini.
• APS size şunları söyler: Bu belirli makinenin yarın sabah ilk olarak hangi sırayla çalışması gerektiğini.
APS'yi ne zaman uygulamaya koymalısınız?
Belli bir ölçeğe ulaştığınızda değil, şu özelliklere sahip olduğunuzda:
• Yüksek çeşitlilik, düşük hacim
• Sık sık teslimat tarihi değişiklikleri
• Açıkça görünen ekipman darboğazları
Aksi takdirde, APS uygulanmış olsa bile, üretim hattı Gantt şemalarına uymasa bile, harika Gantt şemalarınız olabilir.
VI. ERP ve MES: Biri Ofiste, Diğeri Üretim Alanında
MES neyi yönetir?
MES = Üretim Yürütme Sistemi. Şunları izler:
• İş emrinin yerine getirilmesi
• Süreç raporlaması
• Ekipman durumu
• Üretim istisnaları
Özetle, MES, üretim sahasında fiilen neler olup bittiğini yönetir.
ERP neyi yönetir?
ERP, planları, maliyetleri, malzemeleri ve ödemeleri yönetir.
Birçok işletme için sorun şu ki, ERP planları güzel olsa da, üretim sahasındaki uygulama tamamen WeChat gruplarına ve beyaz tahtalara dayanıyor. Sonuç olarak, ERP'deki verilerin tamamı sonradan giriliyor.
Doğru yaklaşım şudur:
• ERP sorunlarına ilişkin planlar
• MES, uygulama süreci hakkında gerçek zamanlı geri bildirim sağlar.
• Maliyet ve ilerleme otomatik olarak geri döner.
Aksi takdirde, ERP sonsuza dek "sadece yöneticilerin kullandığı" bir sistem olarak kalacaktır.
VII. ERP ve QMS: Biri Sonuçları, Diğeri Süreçleri Yönetir
Kalite Yönetim Sistemi (QMS) ne işe yarar?
KYS = Kalite Yönetim Sistemi.Şunları izler:
● Gelen malların kontrolü
● Süreç içi denetim
● Çıkış denetimi
● Uygunsuzluklar, düzeltici eylemler, önleyici eylemler
ERP sistemindeki kalite modülü yeterli mi?
Küçük işletmeler için evet. Yüksek kalite gereksinimleri olan sektörler için hayır.
Çünkü ERP'deki kalite modülü genellikle kayıt ve sonuçlarla ilgiliyken, QMS daha çok şunlara odaklanır:
● Proses kontrolü
● İzlenebilirlik
● Sistematik iyileştirme
Kalite yönetim sistemi (QMS) kalitenin nasıl yönetildiğinden, kurumsal kaynak planlama (ERP) ise kalite sonuçlarının maliyet ve teslimatı nasıl etkilediğinden sorumludur.
VIII. ERP ve WMS: Biri Muhasebeyi, Diğeri Depoları Yönetir
WMS ne işe yarar?
WMS = Depo Yönetim Sistemi. Şu sorunları çözer:
● Konum yönetimi
● Yolları seçmek
● Parti numaraları, son kullanma tarihleri
● Barkodlar, tarama
ERP sistemlerinde de envanter bulunmuyor mu?
Evet, ancak ERP daha çok miktar ve değer hesaplarıyla ilgilenirken, WMS şunları yönetir:
● Malların bulunduğu yer
● Bunları nasıl elde edebilirsiniz?
● Kim yanlış anladı?
WMS'ye ne zaman ihtiyacınız var?
Karşılaştığınızda:
● Stok sayımları doğru, ancak yer dağılımı kaotik.
● Ürün bulmak deneyime bağlıdır.
● Yanlış ürün göndermenin maliyeti yüksektir.
Bu, ERP + WMS için tipik bir senaryodur.
IX. ERP ve SRM: Biri İç Süreçleri Yönetir, Diğeri Tedarikçi İşbirliğini Yönetir
SRM ne yapar?
SRM = Tedarikçi İlişkileri YönetimiŞunları izler:
● Tedarikçi performansı
● Teslimat süreleri, kalite
● Uzlaşma işbirliği
● Tedarik şeffaflığı
ERP sistemindeki tedarik modülü yeterli değil mi?
Öyle, ama sadece iç süreçleri çözüyor.
SRM, kuruluşlar arası iş birliği sorunlarını çözer; örneğin:
● Tedarikçiler siparişleri çevrimiçi olarak onaylıyor
● Çevrimiçi uzlaşma
● Kalite sorunlarının kapalı döngü yöntemiyle ele alınması
X. Son Özet
Bu ilişki şemasını doğrudan hatırlayabilirsiniz:
● ERP: Kurumsal operasyon merkezi
● CRM: Satış ön yüzü
● MRP: Malzeme hesaplama yeteneği
● PLM: Ürün ve teknoloji kaynağı
● APS: Gelişmiş planlama aracı
● MES: Üretim sahası uygulama aracı
● Kalite Yönetim Sistemi (KYS): Kalite sistemi
● WMS: Depo yönetimi
● SRM: Tedarik zinciri işbirliği
Daha fazla sistemin daha iyi olduğu anlamına gelmiyor bu.
Yerine,Şu anki en büyük sıkıntınız, özel bir sistemle çözülmeye değer mi?
--Son--
Yayın tarihi: 30 Ocak 2026